شرکتهای سهامی خاص و سهامی عام، دو نوع از شرکتهای سهامی هستند که در مراحل تأسیس و ثبت، تفاوتهای کلیدی با یکدیگر دارند. این تفاوتها عمدتاً ناشی از نحوه تأمین سرمایه و مشارکت عمومی است. در ادامه به تفصیل این تفاوتها اشاره میشود:
تامین سرمایه و پذیرهنویسی
-
شرکت سهامی خاص: در شرکت سهامی خاص، تمام سرمایه شرکت در بدو تأسیس باید منحصراً توسط مؤسسین تأمین شود. مؤسسین متعهد میشوند که کلیه سهام را تعهد کرده و گواهی بانکی مبنی بر تأدیه حداقل سی و پنج درصد از قسمت نقدی سرمایه کل را به مرجع ثبت شرکتها تسلیم نمایند.
-
این نوع شرکتها مجاز به پذیرهنویسی عمومی (عرضه سهام برای فروش در بورس اوراق بهادار یا توسط بانکها) یا انجام هرگونه اقدام تبلیغاتی برای فروش سهام خود نیستند.
-
شرکت سهامی عام: در مقابل، در شرکت سهامی عام، سهامداران میتوانند بخشی از سرمایه را در بانک سپردهگذاری کنند. تأسیس این شرکتها مستلزم پذیرهنویسی عمومی است. اشخاص علاقهمند میتوانند برای پذیرهنویسی به بانک مراجعه کرده و ورقه تعهد سهام را امضا نمایند. اظهارنامه مؤسسین به انضمام طرح اساسنامه برای مراجعه علاقهمندان به مرجع ثبت شرکتها تسلیم میشود.
-
نام روزنامه کثیرالانتشار جهت هرگونه دعوت و اطلاعیه بعدی تا تشکیل مجمع عمومی مؤسس در آن ذکر میگردد. ورقه تعهد سهام، سند قابل معاملهای است که اطلاعات مهمی از جمله نام و موضوع شرکت، سرمایه، مشخصات سهام، مبلغ پرداختی و حساب بانکی، و هویت پذیرهنویس در آن قید میشود.
مجمع عمومی مؤسس
-
شرکت سهامی خاص: تشکیل مجمع عمومی مؤسس برای شرکتهای سهامی خاص الزامی نیست. با این حال، در صورتی که آوردههای غیرنقدی وجود داشته باشد، جلب نظر کتبی کارشناس رسمی وزارت دادگستری در مورد ارزیابی آوردههای غیرنقدی و تقدیم آن به مجمع عمومی مؤسس (در صورت تشکیل) ضروری است و آوردههای غیرنقدی را نمیتوان بیش از آنچه کارشناس ارزیابی کرده است قبول کرد.
-
شرکت سهامی عام: تشکیل مجمع عمومی مؤسس الزامی است. این مجمع پس از گذشتن مهلت پذیرهنویسی و حداکثر تا یک ماه پس از آن تشکیل میشود. وظایف این مجمع شامل تصویب طرح اساسنامه شرکت، انتخاب اولین مدیران و بازرس یا بازرسان شرکت، و تعیین روزنامه کثیرالانتشار برای انتشار دعوتها و اطلاعیههای بعدی تا تشکیل اولین مجمع عمومی عادی است. برای قانونی بودن مجمع عمومی مؤسس، حضور دارندگان حداقل نصف سرمایه شرکت الزامی است.
سایر تشریفات و مدارک ثبت
-
شرکت سهامی خاصhttps://raycoweb.ir/reportage/464-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%B3%D9%87%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B5.html: فرایند تأسیس و ثبت شرکت سهامی خاص سادهتر است. مؤسسین این شرکتها از رعایت بسیاری از تشریفات تأسیس شرکتهای سهامی عام معاف هستند، به جز موارد مشخص شده در مواد ۱۸ و ۲۰ قانون تجارت.
-
مدارک اصلی مورد نیاز برای ثبت شامل اساسنامه شرکت (که باید به امضای کلیه سهامداران رسیده باشد)، اظهارنامه شرکت (که به منزله سند ثبت شرکت است و باید به امضای کلیه مؤسسین رسیده باشد و دربرگیرنده تعهد کلیه سهام و گواهینامه بانکی مبنی بر تأدیه قسمت نقدی سرمایه باشد)، و صورتجلسه انتخاب اولین مدیران و بازرس یا بازرسان شرکت است. حداقل تعداد سهامداران در شرکت سهامی خاص باید سه نفر باشد.
-
شرکت سهامی عام: تشریفات بیشتری برای تأسیس دارد. علاوه بر مدارکی نظیر اساسنامه و اظهارنامه، مراحل پذیرهنویسی، تکمیل ورقه تعهد سهام و برگزاری مجمع عمومی مؤسس به عنوان مراحل متمایز وجود دارد. همچنین، در شرکت سهامی عام، سهام شرکت قابل داد و ستد در بورس اوراق بهادار است.
به طور خلاصه، تفاوتهای عمده در نحوه تأمین سرمایه (پذیرهنویسی عمومی در سهامی عام در مقابل تأمین توسط مؤسسین در سهامی خاص)، الزامی بودن مجمع عمومی مؤسس، و امکان معامله سهام در بورس اوراق بهادار است.
شرکتهای سهامی خاص و سهامی عام، دو نوع از شرکتهای سهامی هستند که در مراحل تأسیس و ثبت، تفاوتهای کلیدی با یکدیگر دارند. این تفاوتها عمدتاً ناشی از نحوه تأمین سرمایه و مشارکت عمومی است. در ادامه به تفصیل این تفاوتها اشاره میشود:
تامین سرمایه و پذیرهنویسی
-
شرکت سهامی خاص: در شرکت سهامی خاص، تمام سرمایه شرکت در بدو تأسیس باید منحصراً توسط مؤسسین تأمین شود. مؤسسین متعهد میشوند که کلیه سهام را تعهد کرده و گواهی بانکی مبنی بر تأدیه حداقل سی و پنج درصد از قسمت نقدی سرمایه کل را به مرجع ثبت شرکتها تسلیم نمایند.
-
این نوع شرکتها مجاز به پذیرهنویسی عمومی (عرضه سهام برای فروش در بورس اوراق بهادار یا توسط بانکها) یا انجام هرگونه اقدام تبلیغاتی برای فروش سهام خود نیستند.
-
شرکت سهامی عام: در مقابل، در شرکت سهامی عام، سهامداران میتوانند بخشی از سرمایه را در بانک سپردهگذاری کنند. تأسیس این شرکتها مستلزم پذیرهنویسی عمومی است. اشخاص علاقهمند میتوانند برای پذیرهنویسی به بانک مراجعه کرده و ورقه تعهد سهام را امضا نمایند. اظهارنامه مؤسسین به انضمام طرح اساسنامه برای مراجعه علاقهمندان به مرجع ثبت شرکتها تسلیم میشود.
-
نام روزنامه کثیرالانتشار جهت هرگونه دعوت و اطلاعیه بعدی تا تشکیل مجمع عمومی مؤسس در آن ذکر میگردد. ورقه تعهد سهام، سند قابل معاملهای است که اطلاعات مهمی از جمله نام و موضوع شرکت، سرمایه، مشخصات سهام، مبلغ پرداختی و حساب بانکی، و هویت پذیرهنویس در آن قید میشود.
مجمع عمومی مؤسس
-
شرکت سهامی خاص: تشکیل مجمع عمومی مؤسس برای شرکتهای سهامی خاص الزامی نیست. با این حال، در صورتی که آوردههای غیرنقدی وجود داشته باشد، جلب نظر کتبی کارشناس رسمی وزارت دادگستری در مورد ارزیابی آوردههای غیرنقدی و تقدیم آن به مجمع عمومی مؤسس (در صورت تشکیل) ضروری است و آوردههای غیرنقدی را نمیتوان بیش از آنچه کارشناس ارزیابی کرده است قبول کرد.
-
شرکت سهامی عام: تشکیل مجمع عمومی مؤسس الزامی است. این مجمع پس از گذشتن مهلت پذیرهنویسی و حداکثر تا یک ماه پس از آن تشکیل میشود. وظایف این مجمع شامل تصویب طرح اساسنامه شرکت، انتخاب اولین مدیران و بازرس یا بازرسان شرکت، و تعیین روزنامه کثیرالانتشار برای انتشار دعوتها و اطلاعیههای بعدی تا تشکیل اولین مجمع عمومی عادی است. برای قانونی بودن مجمع عمومی مؤسس، حضور دارندگان حداقل نصف سرمایه شرکت الزامی است.
سایر تشریفات و مدارک ثبت
-
شرکت سهامی خاصhttps://raycoweb.ir/reportage/464-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%B3%D9%87%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B5.html: فرایند تأسیس و ثبت شرکت سهامی خاص سادهتر است. مؤسسین این شرکتها از رعایت بسیاری از تشریفات تأسیس شرکتهای سهامی عام معاف هستند، به جز موارد مشخص شده در مواد ۱۸ و ۲۰ قانون تجارت.
-
مدارک اصلی مورد نیاز برای ثبت شامل اساسنامه شرکت (که باید به امضای کلیه سهامداران رسیده باشد)، اظهارنامه شرکت (که به منزله سند ثبت شرکت است و باید به امضای کلیه مؤسسین رسیده باشد و دربرگیرنده تعهد کلیه سهام و گواهینامه بانکی مبنی بر تأدیه قسمت نقدی سرمایه باشد)، و صورتجلسه انتخاب اولین مدیران و بازرس یا بازرسان شرکت است. حداقل تعداد سهامداران در شرکت سهامی خاص باید سه نفر باشد.
-
شرکت سهامی عام: تشریفات بیشتری برای تأسیس دارد. علاوه بر مدارکی نظیر اساسنامه و اظهارنامه، مراحل پذیرهنویسی، تکمیل ورقه تعهد سهام و برگزاری مجمع عمومی مؤسس به عنوان مراحل متمایز وجود دارد. همچنین، در شرکت سهامی عام، سهام شرکت قابل داد و ستد در بورس اوراق بهادار است.
به طور خلاصه، تفاوتهای عمده در نحوه تأمین سرمایه (پذیرهنویسی عمومی در سهامی عام در مقابل تأمین توسط مؤسسین در سهامی خاص)، الزامی بودن مجمع عمومی مؤسس، و امکان معامله سهام در بورس اوراق بهادار است.

تغییر اعضای هیئت مدیره شرکت چگونه انجام می شود؟